XOG Walwalka Israel Ka Qabto Turkiga oo Kusii Xoojinaya Awoodisa Duleedka Israel

Wax ka Yar 24 saac Sucuudiga Waxa kasoo baxay Arimo Isdaba Jooga Siyaasadeeda,Dhamaan Arimahani oo Xiriir ka Dhaxeeyo Waxay Ka Bilowdeen Sucuudiga Inay Wanaajiso Xiriirka Ay La Leedahay dalka Turkiga,iyadoo Mudo Dhowr sano ee Ugu Danbeeyey uu Ku Dhacay Xiriirka Ankara Iyo Rayaad halkii Ugu Hooseeyey.

Todobaadkani Wuxuu Ku Bilowday Sucuudiga oo wanaajisey Xiriirka Turkiga,Gantaalo Xutiyiinta Ku Garaaceen Xarumaha saliida Sucuudiga,raysal Wasaaraha Israa’iil oo Booqday Sucuudiga,Ku Dhawaaqista Soo Afjarida Dagaalka Yemen ee Shanta Sano Sababay Sumcad Darada Ugu Xun ee Sucuudiga.

Dhamaan Arimahani oo Quseeya Isbadalka Cusub ee Sucuudiga,waxayna Warbaahinta Ku Tilmaameen Arimo Muujinaya Sucuudiga Inay Baalasheeda isku Sii Duwanayso ka Hor Inaysan la Kulmin Cadaadis Uga Yimaada Maraykanka Iyo Madaxweynaha Cusub Joe Biden,Si Ay usoo Ururiso Dhamaan Faylasheeda Qaldanaa 5 sano ee Ugu Danbeeyey.

Dhamaan Warbixintani waxaynu idinku Soo Koobaynaa Isbadalkaasi,Israel oo Wal walka Qaaday isku Dhawaan Shaha Riyaad Iyo Ankara.

Xogahayaha Arimaha Debada Maraykanka oo Taarikhda Ugu Horeeyey Booqday Dhulka Israa’iil Ka Haysato Carabta.

Dalka kale ee Khaliijka ugu Cadowsanaa Turkiga sanadahani oo Wanaajinaya Xiriirka Turkiga.

Cadowgeena Maaha ,Sucuudiga,Imaraadka Iyo Masar,dalka Turkiga Ayaa Sheegay.

Iyo Xogta Dhabta Safarkii Qarsoodiga ee Raysal wasaaraha Israa’iil Ku tagey  dalka Sucuudiga.

Faafreebka militariga Israa’iil ayaa Sheegay in hoggaamiyaha Israa’iil uu u duulay Sacuudi Carabiya halkaasna uu kula kulmay saraakiil sarsare. Raiisel wasaare Benjamin Netanyahu wuxuu kulan la yeeshay Nofeembar 22-keedii Dhaxalsugaha Boqortooyada Sacuudi Carabiya Mohammed bin Salman, kulankaas oo uu soo qaban qaabiyay Xoghayaha Arimaha Dibada ee Mareykanka Mike Pompeo. 

 Sucuudiga ayaa laga yaabaa inuusan ku faraxsanayn in la sii daayo kulanka,dhinacyadu waxaa laga yaabaa inay horay ugu heshiiyeen kaliya Kulanka oo Looga Hadlo Wax Badan oo ka Dhaxeeyey Riyaad iyo Tel Viv, iyada oo aan la helin sawiro iyo Muuqaal. Hal shay waa hubaal: Hogaanka Riyadh Gar Ahaan Boqor Salmaan weli diyaar uma aha rasmi ahaan, xiriir furan oo lala yeesho Israel Ama Xiriir Wanaajin Ah , iyagoo weli ku adkeysanaya In marka Hore horumar la taaban karo oo laga gaadhay wadaxaajoodka u dhexeeya Israel iyo Falastiiniyiinta.

Waxaa laga yaabaa inay soo socoto mustaqbalka.Midan Waxaa Durba Calaamadiyey Jariirada Ruushka ee TR,

Ilo diblumaasiyadeed oo Israa’iil iyo Sacuudi ah ayaa sheegay in kulankii Netanyahu uu la yeeshay bin Salmaan uu si wanaagsan u dhacay. Waxay sheegeen in Iran, labada hogaamiye ay is arkeen. Sacuudiga ayaa xitaa ka walwalsan Israel-ka in Madaxweynaha la doortay Joe Biden laga yaabo inuu dib ugu celiyo maalmihii maamulkii Barack Obama, in laga khafiifiyo cunaqabateynta saaran Iran iyo in dib loo cusbooneysiiyo wadaxaajoodka Niyukleerka Tehran. Shirka, waxay hubiyeen inay isku mowqif yihiin oo ay u bandhigi karaan dadka Biden waji mideysan. Netanyahu wuxuu horey si cad ugu dhawaaqay in Israel ay rajeynayso in Mareykanku uusan ka fiirsan doonin inuu dib ugu laabto heshiiskii Nukliyeerka ee ay laba sano ka hor ka baxday

Laakiin dooddu kuma koobnayn, sida ay warbixintu sheegtay, Iran oo ay ku jirtay arrinta Falastiin, maadaama “Sucuudigu doonayo inuu arko Israa’iil oo cusboonaysiinaysa wadahadallada nabadeed ee ay la leedahay Madaxweynaha Maamulka Falastiin, Maxamuud Cabbaas, iyada oo la taageerayo qodobbada ugu muhiimsan ee hubka muddada-dheer ee hubaysan ee Marinka Gaza ee ay dhexdhexaadinayso Masar. Diyaar u ah inay gacan ka geysato bixinta lacagaha Maamulka Falastiin iyo Gaza.

Warbixinta ayaa lagu sheegay in “Israel ay damacsan tahay inay u ogolaato Sacuudiga inuu maamulo  sadaqada ee Bariga Qudus si looga hortago saameynta Erdogan.

Dhanka kale, Sacuudiga wuxuu helay wixii ay rabeen – xiritaanka darajooyinka Netanyahu, oo ay weheliyaan xulafadooda muslimiinta sunniga ah sameysashada isbaheysi balaaran oo ka dhan ah Iran kahor isbedelka Aqalka Cad, Pentagon iyo Gobolka.

Balse Waxaa La Hubaa Inay 24 saac ka Hor Xiligaasi RW Israa’iil booqanayey Sucuudiga Gantaalo lagu garaacay Xarumaha saliida ee Sucuudiga oo Sheegteen Xuutiyiinta,Taasi oo Isla Mowduucani Loo Fasiray inay tahay Cid kale oo Sucuudiga Muciin Sadaan Inaysan Jirin oo ka Ahayn Israa’iil Madama Aqalka cad Bilaabay Inuu ka tago Saxiibkii Weynaa ee Ameeriko.

Furfurnaanshaha Israel waxay yareyn doontaa cadaadisyada Mareykanka gudihiisa, sidoo kale waxay qaboojin doontaa ololaha warbaahinta iyo muranka kala dhaxeeya Israel lafteeda, kadib talaabooyin taa la mid ah oo lagu qaboojinayo khilaafka kala dhaxeeya Turkiga iyo furitaanka

U kuurgalayaasha go’aamadii Maxamed Bin Salmaan tan iyo markii uu qabtay waajibaadka Axdiga waxay muujiyeen in maamulka Sacuudiga uu isku dayayo inuu ka baxsado eedda dagaalka Yemen ka socda .

Marka la eego bartilmaameedkii Yaman ee dhowaan lagu bartilmaameedsaday xarunta Aramco ee Sacuudiga , falanqeeyayaasha qaar waxay tixgeliyeen in  Sacuudi Carabiya iyo Imaaraadku ay heleen guluf milateri oo ka Timi Xuutiyiinta,iyada oo loo marayo weerarkii dhowaan lagu qaaday Aramco, iyada oo duqeyntan, marka lagu daro cabirkeeda militari, ay dhabar jab ku tahay niyadda isbahaysiga, iyo waxa hal gantaal ee Yemen uu gilgiley hay’adda Sacuudiga.

F alanqeeyaasha Mareega Bariga Dhexe Ayaa Sidoo kale u Arka Waxa ka Dhaxeeya Inay is cadeyso Israa’iil saxiibnimada Sucuudiga Maalmo Kooban uun kadib Markii Turkiga Soo Celiyey Xiriirka Sucuudiga,Midani oo Noqon karta Inay Israael Ka Gudubtey Xiliga Daaha Gadaashiisa mar hadii Turkiga Kusoo Dhawaadey Dalalka Carabta Ugu Muhimsana Israa’iil .

Iyadoo Aan laga Reebayn Munaaficnimada Yuhuuda oo Ah Inay Laga Dhaadhaciyo Sucuudiga Inay Turkiga Xiriir La Leedahay Iraan Sidaasi darteeda Khatar Ku tahay In Lasoo Dhaweysto.

Baxrayn Iyo Turkiga: Iftiinka Cagaaran ee Muujinaya Turkiga oo Xiriir Kale La Furaya Baxrayn,iyo Masar.

Ka Hor Xiriirka Sucuudiga iyo Turkiga,Afhayeenka Madaxweynaha Turkiga oo ka jawaabaya su’aal ku saabsan in arrimuhu u socdaan xal ka dib tacsida Boqorka Baxrayn iyo kaalmadii Sucuudigu ka helay dhulgariirkii Izmir, wuxuu yidhi: “Xaaladaha noocan oo kale ah ee dhimashada, tacsidu waa Muhim ,Cidkasta oo Cadayaal Ah waa Isaga Tacsiyeeyaan.

Afhayeenka Turkiga Ayaa Sheegay ” mana nihin cadaw Bahrain, Saudi Arabia, Egypt ama Emirates, aakhirka waxaan Nahay walaalo .”

Wuxuu sidoo kale muujiyay kalsoonidiisa ku aadan suurtagalnimada in la helo waxtar wax ku ool ah si loo xaliyo dhibaatooyinka badan ee guud ee ka taagan gobolka, iyo in la xoojiyo xiriirka salka ku haya xiriirka dhaqan, bani’aadanimo iyo taariikheed ee soo jireenka ah ee ka dhexeeya Turkiga iyo dalalka Khaliijka.

Jariirada Al-Khaleej Online, wuxuu ku muujiyey in isgaarsiinta iyo U Tacsiyeynta Turkiga ee Baxrayn”Inay xambaarsan tahay calaamado iyo tilmaamyo badan oo muujinaya rabitaanka Turkiga ee ah in ay dhiirrigeliso horumarinta xiriirka ka dhexeeya Turkiga iyo Baxreyn.”

Wuxuu intaa ku daray, “Xiriirkan wuxuu yimid iyadoo ay jirto calaamado muujinaya isu soo dhawaansho u dhaxeysa Sacuudiga iyo Ankara, gaar ahaan ka dib dadaalkii dhowaan uu sameeyay Boqor Salmaan ka dib dhulgariirkii ba’naa ee Izmir,” isagoo tixraacaya ku dhawaaqista Sacuudi Carabiya ee ah inay caawimaad siineyso Turkiga si ay ula qabsadaan waxyeelada dhulgariirkii ka dhacay Izmir, dabayaaqadii Oktoobar.

Qoraaga reer Masar ahna cilmibaaraha siyaasadeed, Yasser Abdel Aziz, wuxuu arkay in arintu tahay wax lala yaabo marka la fiiriyo mowqifyadii ay Baxreyn ka dib xiisadii khaliijka ee heshiiskii ay la gashay Saudi Arabia, Emirate-ka iyo maamulka Masar, laakiin wuxuu kaloo aaminsan yahay in xiriirka ka dhexeeya Bahrain iyo Turkey ay ku xiran yihiin danaha sidoo kale.

Pompeo wuxuu isku dayayaa inuu ka dhaadhiciyo Sacuudi Carabiya inay raacdo tusaalaha deriskeeda, Imaaraatka Carabta iyo Baxrayn, si ay xiriir rasmi ah ula yeeshaan Israel.

Trump iyo xoghayihiisa arrimaha dibedda ayaa ka walaacsan suurtagalnimada in maamulka soo socda ee Biden uu dib u eegis ku sameeyo siyaasadda Mareykanka ee gobolka, gaar ahaan cunaqabateynta adag ee saaran Iran, iyo sidoo kale dariiqa cusub ee nabadeed ee gobolka.

Khubarada ayaa su’aalo ka keenay rajada laga qabo in la ballaariyo waxa loogu yeero “Heshiisyada Abraham” ka dib caleema-saarkii Madaxweynaha la doortay ee Mareykanka Joe Biden, gaar ahaan dalalka ay wajahayaan dhaleeceynta ku saabsan faylkooda xuquuqda aadanaha, sida Sacuudiga.

Kahor intaan lagu dhawaaqin natiijada doorashada Mareykanka, safiirkii hore ee Israa’iil u fadhiyay Washington Michael Oren ayaa sheegay in maamulka Biden laga yaabo inay tixgeliyaan “Heshiiskii Abraham” ee “siyaasada Trump” sidaa darteedna aysan mudnaan yeelan doonin.

Aragtidaada Noogu Soo Dir

Emailka:Saxafi12@gmail.com

 

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*